icon-arrow icon-facebook icon-linkedin icon-mail icon-mail-company icon-phone icon-twitter icon-whatsapp icon-share icon-link icon-download icon-instagram icon-youtube icon-flickr icon-search icon-close icon-filter icon-round-close icon-vcard paper-plane icon-footprint icon-faq icon-maps Vimeo

Certificaat trede 4 Veiligheidsladder; niet alleen een papiertje

Actueel | 09 december 2020
Robert Koole in gesprek met voorman Henk Turk over het halen van trede 4 van de Veiligheidsladder. “Weet je wat mijn grootste zorg is als het om veiligheid gaat?”, begint Robert Koole, CEO van Visser & Smit Hanab, het gesprek, “dat de papieren werkelijkheid die we binnen bedenken niet aansluit bij de realiteit buiten. Je kunt mappen vol procedures op kantoor hebben staan, maar als de échte motivatie om veilig te willen werken ontbreekt, bieden die procedures alleen maar schijnveiligheid.” Henk Turk: "vroeger was je een beetje een zeikerd als je over veiligheid begon."

Preventieve werking is het belangrijkste

Onderwerp van gesprek is de Veiligheidsladder, een instrument om het veiligheidsbewustzijn binnen organisaties te beoordelen. Hoewel Visser & Smit Hanab dit jaar voor het eerst Trede 4 (‘proactief’) heeft behaald, zal Robert de laatste zijn die daarvoor de vlag uithangt. “Begrijp me niet verkeerd”, verduidelijkt hij, “het is een prachtige score waar we met zijn allen trots op mogen zijn. Maar uiteindelijk is zo’n certificaat een stukje papier voor aan de muur. Daar kopen we niks voor als iemand buiten gewond raakt.” 

Robert bekent dat hij er aanvankelijk wat sceptisch in ging, maar gaandeweg enthousiast is geworden over het traject. “De Veiligheidsladder is een mooie manier om de thermometer in de organisatie te steken en te checken of je op de goede weg bent. De auditors hebben twee uur met mij gesproken en hebben daarna in twee weken tijd 25 projecten bezocht en 100 collega’s geïnterviewd. Ze kunnen je dus heel goed een spiegel voorhouden en laten zien of alles wat je op kantoor bedacht hebt ook echt wordt toegepast.” Naast het inzicht dat de Veiligheidsladder biedt, benadrukt Robert ook de preventieve werking die van een audit uitgaat en de beloning die een goede score biedt aan iedereen die dagelijks met veiligheid bezig is. “En natuurlijk is het ook een mooie boodschap aan onze opdrachtgevers, maar dat is echt bijzaak.”

 

De dagelijkse praktijk voor Henk

Locatie van het gesprek is de keet van meewerkend voorman Henk Turk en zijn ploeg in Noordwijk. De mannen zijn hier in opdracht van Liander bezig met de het upgraden van het elektriciteitsnetwerk in de wijk en het vervangen van een wijkstation. Het project is deels ingegeven door de energietransitie, deels door steeds strengere veiligheidseisen. Hoe dan ook, in de praktijk betekent het heel nauwkeurig sleuven graven en zorgvuldig navigeren door de wirwar aan kabels en leidingen in de grond.

Henk is al bijna 25 jaar in dienst en heeft het veiligheidsbewustzijn in al die jaren behoorlijk zien veranderen. Henk: “Vroeger was dit een hele rauwe wereld, dan was je toch een beetje een zeikerd als je over veiligheid begon. Sinds een jaar of tien merk ik dat iedereen echt wel begrijpt dat je een helm op moet zetten als je bij een graafmachine in de buurt werkt. Maar houd je hem ook op als de graafmachine uit staat? En draag je een dikke jas, handschoenen en behoorbescherming…ook als het soms niet lekker zit?” Eerder leidde dat vaak nog tot discussie, legt de voorman uit, maar ook dat is de afgelopen jaren in positieve zin veranderd. “Dat lukt alleen maar als mensen ook écht begrijpen waarom het zo belangrijk is en daar vervolgens ook naar handelen,” concludeert Henk.

En de Veiligheidsladder? Wat is daarvan in de praktijk de meerwaarde? Henk: “Die trede 4 zegt mij op zichzelf niet zoveel, maar indirect heeft het echt invloed. Als je ziet dat je baas het belangrijk vindt en ook naleeft, dan werkt dat door.”

Veiligheid en Kwaliteit zijn broertjes

Nog zo’n verschil met vroeger: toen werd veiligheid volgens Henk vaak in een adem genoemd met meerkosten. “Tegenwoordig hebben we daar een heel ander gesprek over, ook met opdrachtgevers.” Dat veilig werken automatisch meer kost is overigens ook een misverstand, wil Henk nog graag kwijt. “Veiligheid is het broertje van kwaliteit zeg ik wel eens. En ja, kwaliteit kost nu eenmaal geld, maar levert ook veel op.” Ter illustratie noemt hij de breedte van een sleuf die wordt gegraven. “In een brede sleuf kunnen we de kabels veel netter leggen en aansluiten en zien we beter wat we doen. Dat kost natuurlijk meer tijd, maar geeft een beter eindresultaat en minder kans op ongelukken.” Ook Robert is ervan overtuigd dat dat veilig werken uiteindelijk juist geld oplevert. “Je werkt gedisciplineerder, gestructureerder en je denkt beter na voordat je begint. En bedenk ook eens wat de directe en indirecte kosten zijn als het misgaat.”

Meerdere kleine dingen hebben vaak grote gevolgen

Uit de Veiligheidsladder blijkt dat Visser & Smit Hanab goed scoort op een aantal onderdelen, zoals de manier waarop kansen uit vorige audits zijn opgepakt, de volwassen KAM-organisatie en het jaarlijkse Leveranciersontbijt. Robert: “Maar naast complimenten krijg je in zo’n audit ook een hoop verbeterpunten aangedragen. Vaak kleine dingen die op het eerste gezicht onbelangrijk lijken. Maar juist aan die kleine dingen zie je of de discipline erin zit. Dan weet je dat de grote dingen ook goed gaan.”

Dat een incident nooit op zichzelf staat, beaamt ook Henk. “Achteraf blijkt altijd dat er meerdere kleine dingen zijn fout gegaan als er een ongeluk gebeurt.” Ter verduidelijking haalt hij een voorbeeld uit het verleden aan waarbij een bewoonster in een sleuf stapte die voor de voordeur was gegraven. Volgens Henk was dat door simpele ingrepen – zoals betere beveiliging of graven op een andere plek – makkelijk te voorkomen geweest. “Uiteindelijk gaat het allemaal om scherp zijn, discipline, een stap vooruit denken en proactief handelen.”

Áls er ergens in het land een dergelijk incident plaatsvindt, hoe groot of klein ook, wil Robert daar direct over horen. “Ik wil alles weten, want alleen zo houd je contact met de werkelijkheid. Uit zo’n telefoontje haal ik heel veel. Als mensen direct relativerende opmerkingen maken – ‘We hebben een incidentje’ of ‘waar gehakt wordt vallen spaanders’ – dan schiet ik uit mijn slof. Die houding is niet goed, want daarmee creëer je ruimte voor een volgend incident”, besluit Robert. Hoewel er in de hele organisatie grote stappen zijn gemaakt op gebied van veiligheidsbewustzijn, ligt daar volgens Robert ruimte voor verbetering. Een heldere opdracht voor het komende jaar.